મેઘદુત

મેઘદુત (પૂર્વમેઘ:)

 

 

વિધુન્વન્તં લલિતવનિતાઃ સેન્દ્રચાપં સચિત્રાઃ

સંગીતાય પ્રહતમુરજાઃ સ્નિગ્ધગમ્ભીરઘોષમ્।

અન્તસ્તોયં મણિમયભુવસ્ તુઙ્ગમ્ અભ્રંલિહાગ્રાઃ

પ્રાસાદાસ્ ત્વાં તુલયિતુમ્ અલં યત્ર તૈસ્ તૈર્ વિશેષૈઃ॥૨.૧॥

હસ્તે લીલાકમલમ્ અલકે બાલકુન્દાનુવિદ્ધં

નીતા લોધ્રપ્રસવરજસા પાણ્ડુતામ્ આનને શ્રીઃ।

ચૂડાપાશે નવકુરવકં ચારુ કર્ણે શિરીષં

સીમન્તે ચ ત્વદુપગમજં યત્ર નીપં વધૂનામ્॥૨.૨॥

યત્રોન્મત્તભ્રમરમુખરાઃ પાદપા નિત્યપુષ્પા

હંસશ્રેણીરચિતરશના નિત્યપદ્મા નલિન્યઃ।

કેકોત્કણ્ઠા ભુવનશિખિનો નિત્યભાસ્વત્કલાપા

નિત્યજ્યોત્સ્નાઃ પ્રહિતતમોવૃત્તિરમ્યાઃ પ્રદોષાઃ॥૨.૩॥

આનન્દોત્થં નયનસલિલમ્યત્ર નાન્યૈર્ નિમિત્તૈર્

નાન્યસ્ તાપં કુસુમશરજાદ્ ઇષ્ટસંયોગસાધ્યાત્।

નાપ્ય્ અન્યસ્માત્ પ્રણયકલહાદ્ વિપ્રયોગોપપત્તિર્

વિત્તેશાનાં ન ચ ખલુ વયો યૌવનાદ્ અન્યદ્ અસ્તિ॥૨.૪॥

યસ્યાં યક્ષાઃ સિતમણિમયાન્ય્ એત્ય હર્મ્યસ્થલાનિ

જ્યોતિશ્છાયાકુસુમરચિતાન્ય્ ઉત્તમસ્ત્રીસહાયાઃ।

આસેવન્તે મધુ રતિફલં કલ્પવૃક્ષપ્રસૂતં

ત્વદ્ગમ્ભીરધ્વનિષુ શનકૈઃ પુષ્કરેષ્વ્ આહતેષુ॥૨.૫॥

મન્દાકિન્યાઃ સલિલશિશિરૈઃ સેવ્યમાના મરુદ્ભિર્

મન્દારાણામ્ અનુતટરુહાં છાયયા વારિતોષ્ણાઃ।

અન્વેષ્ટવ્યૈઃ કનકસિકતામુષ્ટિનિક્ષેપગૂઢૈઃ

સંક્રીડન્તે મણિભિરમરપ્રાર્થિતયા યત્ર કન્યાઃ॥૨.૬॥

નીવીબન્ધોચ્છ્વાસિતશિથિલં યત્ર બિમ્બાધરાણાં

ક્ષૌમં રાગાદનિભૃતકરેષ્વ્ આક્ષિપત્સુ પ્રિયેષુ।

અર્ચિસ્તુઙ્ગાન્ અભિમુખમ્ અપિ પ્રાપ્ય રત્નપ્રદીપાન્

હ્રીમૂઢાનાં ભવતિ વિફલપ્રેરણા ચૂર્ણમુષ્ટિઃ॥૨.૭॥

નેત્રા નીતાઃ સતતગતિના યદ્વિમાનાગ્રભૂમીર્

આલેખ્યાનાં સલિલકણિકાદોષમ્ ઉત્પાદ્ય સદ્યઃ।

શઙ્કાસ્પૃષ્ટા ઇવ જલમુચસ્ ત્વાદૃશા જાલમાર્ગૈર્

ધૂમોદ્ગારાનુકૃતિનિપુણા જર્જરા નિષ્પતન્તિ॥૨.૮॥

યત્ર સ્ત્રીણાં પ્રિયતમભુજોચ્છ્વાસિતાલિઙ્ગિતાનામ્

અઙ્ગગ્લાનિં સુરતજનિતાં તન્તુજાલાવલમ્બાઃ।

ત્વત્સંરોધાપગમવિશદશ્ ચન્દ્રપાદૈર્ નિશીથે

વ્યાલુમ્પન્તિ સ્ફુટજલલવસ્યન્દિનશ્ ચન્દ્રકાન્તાઃ॥૨.૯॥

અક્ષય્યાન્તર્ભવનનિધયઃ પ્રત્યહં રક્તકણ્ઠૈર્

ઉદ્ગાયદ્ભિર્ ધનપતિયશઃ કિંનરૈર્ યત્ર સાર્ધમ્।

વૈભ્રાજાખ્યં વિબુધવનિતાવારમુખ્યસહાયા

બદ્ધાલાપા બહિરુપવનં કામિનો નિર્વિશન્તિ॥૨.૧૦॥

ગત્યુત્કમ્પાદ્ અલકપતિતૈર્ યત્ર મન્દારપુષ્પૈઃ

પુત્રચ્છેદૈઃ કનકકમલૈઃ કર્ણવિસ્રંશિભિશ્ ચ।

મુક્તાજાલૈઃ સ્તનપરિસરચ્છિન્નસૂત્રૈશ્ ચ હારૈર્

નૈશો માર્ગઃ સવિતુર્ ઉદયે સૂચ્યતે કામિનીનામ્॥૨.૧૧॥

વાસશ્ ચિત્રં મધુ નયનયોર્ વિભ્રમાદેશદક્ષં

પુષ્પોદ્ભેદં સહ કિસલયૈર્ ભૂષણાનાં વિકલ્પમ્।

લાક્ષારાગં ચરણકમલન્યાસયોગ્યં ચ યસ્યામ્

એકઃ સૂતે સકલમ્ અબલામણ્ડનં કલ્પવૃક્ષઃ॥૨.૧૨॥

પત્રશ્યામા દિનકરહયસ્પર્ધિનો યત્ર વાહાઃ

શૈલોદગ્રાસ્ ત્વમ્ ઇવ કરિણો વૃષ્ટિમન્તઃ પ્રભેદાત્।

યોધાગ્રણ્યઃ પ્રતિદશમુખં સંયુગે તસ્થિવાંસઃ

પ્રત્યાદિષ્ટાભરણરુચયશ્ ચન્દ્રહાસવ્રણાઙ્કૈઃ॥૨.૧૩॥

મત્વા દેવં ધનપતિસખં યત્ર સાક્ષાદ્ વસન્તં

પ્રાયશ્ ચાપં ન વહતિ ભયાન્ મન્મથઃ ષટ્પદજ્યમ્।

સભ્ર્ઊભઙ્ગપ્રહિતનયનૈઃ કામિલક્ષ્યેષ્વ્ અમોઘૈસ્

તસ્યારમ્ભશ્ ચતુરવનિતાવિભ્રમૈર્ એવ સિદ્ધઃ॥૨.૧૪॥

તત્રાગારં ધનપતિગૃહાન્ ઉત્તરેણાસ્મદીયં

દૂરાલ્ લક્ષ્યં સુરપતિધનુશ્ચારુણા તોરણેન।

યસ્યોપાન્તે કૃતકતનયઃ કાન્તયા વર્ધિતો મે

હસ્તપ્રાપ્યસ્તવકનમિતો બાલમન્દારવૃક્ષઃ॥૨.૧૫॥

વાપી ચાસ્મિન્ મરકતશિલાબદ્ધસોપાનમાર્ગા

હૈમૈશ્છન્ના વિકચકમલૈઃ સ્નિગ્ધવૈદૂર્યનાલૈઃ।

યસ્યાસ્ તોયે કૃતવસતયો માનસં સંનિકૃષ્ટં

નાધ્યાસ્યન્તિ વ્યપગતશુચસ્ ત્વામ્ અપિ પ્રેક્ષ્ય હંસાઃ॥૨.૧૬॥

તસ્યાસ્ તીરે રચિતશિખરઃ પેશલૈર્ ઇન્દ્રનીલૈઃ

ક્રીડાશૈલઃ કનકકદલીવેષ્ટનપ્રેક્ષણીયઃ।

મદ્ગેહિન્યાઃ પ્રિય ઇતિ સખે ચેતસા કાતરેણ

પ્રેક્ષ્યોપાન્તસ્ફુરિતતડિતં ત્વાં તમ્ એવ સ્મરામિ॥૨.૧૭॥

રક્તાશોકશ્ ચલકિસલયઃ કેસરશ્ ચાત્ર કાન્તઃ

પ્રત્યાસન્નૌ કુરુવકવૃતેર્ માધવીમણ્ડપસ્ય।

એકઃ સખ્યાસ્ તવ સહ મયા વામપાદાભિલાષી

કાઙ્ક્ષત્ય્ અન્યો વદનમદિરાં દોહદચ્છદ્મનાસ્યાઃ॥૨.૧૮॥

તન્મધ્યે ચ સ્ફટિકફલકા કાઞ્ચની વાસયષ્ટિર્

મૂલે બદ્ધા મણિભિર્ અનતિપ્રૌઢવંશપ્રકાશૈઃ।

તાલૈઃ શિઞ્જાવલયસુભગૈર્ નર્તિતઃ કાન્તયા મે

યામ્ અધ્યાસ્તે દિવસવિગમે નીલકણ્ઠઃ સુહૃદ્ વઃ॥૨.૧૯॥

એભિઃ સાધો હૃદયનિહિતૈર્ લક્ષણૈર્ લક્ષયેથા

દ્વારોપાન્તે લિખિતવપુષૌ શઙ્ખપદ્મૌ ચ દૃષ્ટ્વા।

ક્ષામચ્છાયાં ભવનમ્ અધુના મદ્વિયોગેન નૂનં

સૂર્યાપાયે ન ખલુ કમલં પુષ્યતિ સ્વામભિખ્યામ્॥૨.૨૦॥

ગત્વા સદ્યઃ કલભતનુતાં શીઘ્રસંપાતહેતોઃ

ક્રીડાશૈલે પ્રથમકથિતે રમ્યસાનૌ નિષણ્ણઃ।

અર્હસ્ય્ અન્તર્ભવનપતિતાં કર્તુમ્ અલ્પાલ્પભાસં

ખદ્યોતાલીવિલસિતનિભાં વિદ્યુદુન્મેષદૃષ્ટિમ્॥૨.૨૧॥

તન્વી શ્યામા શિખરીદશના પક્વબિમ્બાધરૌષ્ઠી

મધ્યે ક્ષામા ચકિતહરિણીપ્રેક્ષણા નિમ્નનાભિઃ।

શ્રોણીભારાદ્ અલસગમના સ્તોકનમ્રા સ્તનાભ્યાં

યા તત્ર સ્યાદ્ યુવતીવિષયે સૃષ્ટિર્ આદ્યૈવ ધાતુઃ॥૨.૨૨॥

તાં જાનીથાઃ પરિમિતકથાં જીવિતં મે દ્વિતીયં

દૂરીભૂતે મયિ સહચરે ચક્રવાકીમ્ ઇવૈકામ્।

ગાઢોત્કણ્ઠાં ગુરુષુ દિવસેષ્વ્ એષુ ગચ્છત્સુ બાલાં

જાતાં મન્યે શિશિરમથિતાં પદ્મિનીં વાન્યર્ઊપામ્॥૨.૨૩॥

નૂનં તસ્યાઃ પ્રબલરુદિતોચ્છૂનનેત્રં પ્રિયાયા

નિઃશ્વાસાનામ્ અશિશિરતયા ભિન્નવર્ણાધરોષ્ઠમ્।

હસ્તન્યસ્તં મુખમ્ અસકલવ્યક્તિ લમ્બાલકત્વાદ્

ઇન્દોર્ દૈન્યં ત્વદનુસરણક્લિષ્ટકાન્તેર્ બિભર્તિ॥૨.૨૪॥

આલોકે તે નિપતતિ પુરા સા બલિવ્યાકુલા વા

મત્સાદૃશ્યં વિરહતનુ વા ભાવગમ્યં લિખન્તી।

પૃચ્છન્તી વા મધુરવચનાં સારિકાં પઞ્જરસ્થાં

કચ્ચિદ્ ભર્તુઃ સ્મરસિ રસિકે ત્વં હિ તસ્ય પ્રિયેતિ॥૨.૨૫॥

ઉત્સઙ્ગે વા મલિનવસને સૌમ્ય નિક્ષિપ્ય વીણાં

મદ્ગોત્રાઙ્કં વિરચિતપદં ગેયમ્ ઉદ્ગાતુકામા।

તન્ત્રીમ્ આર્દ્રાં નયનસલિલૈઃ સારયિત્વા કથંચિદ્

ભૂયો ભૂયઃ સ્વયમ્ અપિ કૃતાં મૂર્ચ્છનાં વિસ્મરન્તી॥૨.૨૬॥

શેષાન્ માસાન્ વિરહદિવાસસ્થાપિતસ્યાવધેર્ વા

વિન્યસ્યન્તી ભુવિ ગણનયા દેહલીદત્તપુષ્પૈઃ।

સમ્ભોગં વા હૃદયનિહિતારમ્ભમ્ આસ્વાદયન્તી

પ્રાયેણૈતે રમણવિરહેષ્વ્ અઙ્ગનાનાં વિનોદાઃ॥૨.૨૭॥

સવ્યાપારમ્ અહનિ ન તથા પીડયેદ્ વિપ્રયોગઃ

શઙ્કે રાત્રૌ ગુરુતરશુચં નિર્વિનોદાં સખીં તે।

મત્સન્દેશઃ સુખયિતુમ્ અલં પશ્ય સાધ્વીં નિશીથે

તામ્ ઉન્નિદ્રામ્ અવનિશયનાં સૌધવાતાયનસ્થઃ॥૨.૨૮॥

આધિક્ષામાં વિરહશયને સંનિષણ્ણૈકપાર્શ્વાં

પ્રાચીમૂલે તનુમ્ ઇવ કલામાત્રશેષાં હિમાંશોઃ।

નીતા રાત્રિઃ ક્ષણ ઇવ મયા સાર્ધમ્ ઇચ્છારતૈર્ યા

તામ્ એવોષ્ણૈર્ વિરહમહતીમ્ અશ્રુભિર્ યાપયન્તીમ્॥૨.૨૯॥

પાદાન્ ઇન્દોરમૃતશિશિરાઞ્જલમાર્ગપ્રવિષ્ટાન્

પૂર્વપ્રીત્યા ગતમભુમુખં સંનિવૃત્તં તથૈવ।

ચક્ષુઃ ખેદાત્ સલિલગુરુભિઃ પક્ષ્મભિશ્છાદયન્તીં

સાભ્રે.અહ્નીવ સ્થલકમલિની ન પ્રભુદ્ધાં ન સુપ્તામ્॥૨.૩૦॥

નિઃશ્વાસેનાધરકિસલયક્લેશિના વિક્ષિપન્તીં

શુદ્ધસ્નાનાત્ પરુષમલકં નૂનમાગણ્ણ્દલમ્બમ્।

મત્સંભોગઃ કથમુપનમેત્ સ્વપ્નજો.અપીતિ નિદ્રામ્

આકાઙ્ક્ષન્તીં નયનસલિલોત્પીડરુદ્ધાવકાશમ્॥૨.૩૧॥

આદ્યે બદ્ધા વિરહદિવસે યા શિખા દામ હિત્વા

શાપસ્યાન્તે વિગલિતશુચા તાં મયોદ્વેષ્ટનીયામ્।

સ્પર્શક્લિષ્ટામ્ અયમિતનખેનાસકૃત્સારયન્તીં

ગણ્ડાભોગાત્ કઠિનવિષમામ્ એકવેણીં કરેણ॥૨.૩૨॥

સા સંન્યસ્તાભરણમ્ અબલા પેશલં ધારયન્તી

શય્યોત્સઙ્ગે નિહિતમ્ અસકૃદ્ દુઃખદુઃખેન ગાત્રમ્।

ત્વામ્ અપ્ય્ અસ્રં નવજલમયં મોચયિષ્યત્ય્ અવશ્યં

પ્રાયઃ સર્વો ભવતિ કરુણાવૃત્તિર્ આર્દ્રાન્તરાત્મા॥૨.૩૩॥

જાને સખ્યાસ્ તવ મયિ મનઃ સંભૃતસ્નેહમસ્માદ્

ઇત્થંભૂતાં પ્રથમવિરહે તામ્ અહં તર્કયામિ।

વાચાલં માં ન ખલુ સુભગંમન્યભાવઃ કરોતિ

પ્રત્યક્ષં તે નિખિલમ્ અચિરાદ્ ભ્રાતર્ ઉક્તં મયા યત્॥૨.૩૪॥

રુદ્ધાપાઙ્ગપ્રસરમ્ અલકૈર્ અઞ્જનસ્નેહશૂન્યં

પ્રત્યાદેશાદ્ અપિ ચ મધુનો વિસ્મૃતભ્ર્ઊવિલાસમ્।

ત્વય્ય્ આસન્ને નયનમ્ ઉપરિસ્પન્દિ શઙ્કે મૃગાક્ષ્યા

મીનક્ષોભાચ્ ચલકુવલયશ્રીતુલામ્ એષ્યતીતિ॥૨.૩૫॥

વામશ્ ચાસ્યાઃ કરરુહપદૈર્ મુચ્યમાનો મદીયૈર્

મુક્તાજાલં ચિરપરિચિતં ત્યાજિતો દૈવગત્યા।

સંભોગાન્તે મમ સમુચિતો હસ્તસંવાહમાનાં

યાસ્યત્ય્ ઊરુઃ સરસકદલીસ્તમ્ભગૌરશ્ ચલત્વમ્॥૨.૩૬॥

તસ્મિન્ કાલે જલદ યદિ સા લબ્ધનિદ્રાસુખા સ્યાદ્

અન્વાસ્યૈનાં સ્તનિતવિમુખો યામમાત્રં સહસ્વ।

મા ભૂદ્ અસ્યાઃ પ્રણયિનિ મયિ સ્વપ્નલબ્ધે કથંચિત્

સદ્યઃ કણ્ઠચ્યુતભુજલતાગ્રન્થિ ગાઢોપગૂઢમ્॥૨.૩૭॥

તામ્ ઉત્થાપ્ય સ્વજલકણિકાશીતલેનાનિલેન

પ્રત્યાશ્વસ્તાં સમમ્ અભિનવૈર્ જાલકૈર્ માલતીનામ્।

વિદ્યુદ્ગર્ભઃ સ્તિમિતનયનાં ત્વત્સનાથે ગવાક્ષે

વક્તું ધીરઃ સ્તનિતવચનૈર્ માનિનીં પ્રક્રમેથાઃ॥૨.૩૮॥

ભર્તુર્ મિત્રં પ્રિયમ્ અવિધવે વિદ્ધિ મામ્ અમ્બુવાહં

તત્સંદેશૈર્ હૃદયનિહિતૈર્ આગતં ત્વત્સમીપમ્।

યો વૃન્દાનિ ત્વરયતિ પથિ શ્રમ્યતાં પ્રોષિતાનાં

મન્દ્રસ્નિગ્ધૈર્ ધ્વનિભિર્ અબલાવેણિમોક્ષોત્સુકાનિ॥૨.૩૯॥

ઇત્ય્ આખ્યાતે પવનતનયં મૈથિલીવોન્મુખી સા

ત્વામ્ ઉત્કણ્ઠોચ્છ્વસિતહૃદયા વીક્ષ્ય સમ્ભાવ્ય ચૈવ।

શ્રોષ્યત્ય્ અસ્માત્ પરમ્ અવહિતા સૌમ્ય સીમન્તિનીનાં

કાન્તોદન્તઃ સુહૃદુપનતઃ સંગમાત્ કિંચિદ્ ઊનઃ॥૨.૪૦॥

તામ્ આયુષ્મન્ મમ ચ વચનાદ્ આત્મનશ્ ચોપકર્તું

બ્ર્ઊયા એવં તવ સહચરો રામગિર્યાશ્રમસ્થઃ।

અવ્યાપન્નઃ કુશલમ્ અબલે પૃચ્છતિ ત્વાં વિયુક્તઃ

પૂર્વાભાષ્યં સુલભવિપદાં પ્રાણિનામ્ એતદ્ એવ॥૨.૪૧॥

અઙ્ગેનાઙ્ગં પ્રતનુ તનુના ગાઢતપ્તેન તપ્તં

સાસ્રેણાશ્રુદ્રુતમ્ અવિરતોત્કણ્ઠમ્ ઉત્કણ્ઠિતેન।

ઉષ્ણોચ્છ્વાસં સમધિકતરોચ્છ્વાસિના દૂરવર્તી

સંકલ્પૈસ્ તૈર્ વિશતિ વિધિના વૈરિણા રુદ્ધમાર્ગઃ॥૨.૪૨॥

શબ્દાખ્યેયં યદપિ કિલ તે યઃ સખીનાં પુરસ્તાત્

કર્ણે લોલઃ કથયિતુમ્ અભૂદ્ આનનસ્પર્શલોભાત્।

સો ऽતિક્રાન્તઃ શ્રવણવિષયં લોચનાભ્યામ્ અદૃષ્ટસ્

ત્વામ્ ઉત્કણ્ઠાવિરચિતપદં મન્મુખેનેદમ્ આહ॥૨.૪૩॥

શ્યામાસ્વ્ અઙ્ગં ચકિતહરિણીપ્રેક્ષણે દૃષ્ટિપાતં

વક્ત્રચ્છાયાં શશિનિ શિખિનાં બર્હભારેષુ કેશાન્।

ઉત્પશ્યામિ પ્રતનુષુ નદીવીચિષુ ભ્ર્ઊવિલાસાન્

હન્તૈકસ્મિન્ ક્વચિદ્ અપિ ન તે ચણ્ડિ સાદૃશ્યમ્ અસ્તિ॥૨.૪૪॥

ત્વામ્ આલિખ્ય પ્રણયકુપિતાં ધાતુરાગૈઃ શિલાયામ્

આત્માનં તે ચરણપતિતં યાવદ્ ઇચ્છામિ કર્તુમ્।

અસ્રૈસ્ તાવન્ મુહુર્ ઉપચિતૈર્ દૃષ્ટિર્ આલુપ્યતે મે

ક્ર્ઊરસ્ તસ્મિન્ન્ અપિ ન સહતે સંગમં નૌ કૃતાન્તઃ॥૨.૪૫॥

ધારાસિક્તસ્થલસુરભિણસ્ ત્વન્મુખસ્યાસ્ય બાલે

દૂરીભૂતં પ્રતનુમ્ અપિ માં પઞ્ચબાણઃ ક્ષિણોતિ।

ઘર્માન્તે ऽસ્મિન્ વિગણય કથં વાસરાણિ વ્રજેયુર્

દિક્સંસક્તપ્રવિતતઘનવ્યસ્તસૂર્યાતપાનિ॥૨.૪૫અ॥

મામ્ આકાશપ્રણિહિતભુજં નિર્દયાશ્લેષહેતોર્

લબ્ધાયાસ્ તે કથમ્ અપિ મયા સ્વપ્નસન્દર્શનેષુ।

પશ્યન્તીનાં ન ખલુ બહુશો ન સ્થલીદેવતાનાં

મુક્તાસ્થૂલાસ્ તરુકિસલયેષ્વ્ અશ્રુલેશાઃ પતન્તિ॥૨.૪૬॥

ભિત્ત્વા સદ્યઃ કિસલયપુટાન્ દેવદારુદ્રુમાણાં

યે તત્ક્ષીરસ્રુતિસુરભયો દક્ષિણેન પ્રવૃત્તાઃ।

આલિઙ્ગ્યન્તે ગુણવતિ મયા તે તુષારાદ્રિવાતાઃ

પૂર્વં સ્પૃષ્ટં યદિ કિલ ભવેદ્ અઙ્ગમ્ એભિસ્ તવેતિ॥૨.૪૭॥

સંક્ષિપ્યન્તે ક્ષન ઇવ કથં દીર્ઘયામા ત્રિયામા

સર્વાવસ્થાસ્વ્ અહર્ અપિ કથં મન્દમન્દાતપં સ્યાત્।

ઇત્થં ચેતશ્ ચટુલનયને દુર્લભપ્રાર્થનં મે

ગાઢોષ્માભિઃ કૃતમ્ અશરણં ત્વદ્વિયોગવ્યથાભિઃ॥૨.૪૮॥

નન્વ્ આત્માનં બહુ વિગણયન્ન્ આત્મનૈવાવલમ્બે

તત્કલ્યાણિ ત્વમ્ અપિ નિતરાં મા ગમઃ કાતરત્વમ્।

કસ્યાત્યન્તં સુખમ્ ઉપનતં દુઃખમ્ એકાન્તતો વા

નીચૈર્ ગચ્છત્ય્ ઉપરિ ચ દશા ચક્રનેમિક્રમેણ॥૨.૪૯॥

શાપાન્તો મે ભુજગશયનાદ્ ઉત્થિતે શાર્ઙ્ગપાણૌ

શેષાન્ માસાન્ ગમય ચતુરો લોચને મીલયિત્વા।

પશ્ચાદ્ આવાં વિરહગુણિતં તં તમ્ આત્માભિલાષં

નિર્વેક્ષ્યાવઃ પરિણતશરચ્ચન્દ્રિકાસુ ક્ષપાસુ॥૨.૫૦॥

ભૂયશ્ચાહ ત્વમ્ અપિ શયને કણ્ઠલગ્ના પુરા મે

નિદ્રાં ગત્વા કિમ્ અપિ રુદતી સસ્વરં વિપ્રબુદ્ધા।

સાન્તર્હાસં કથિતમ્ અસકૃત્ પૃચ્છતશ્ ચ ત્વયા મે

દૃષ્ટઃ સ્વપ્ને કિતવ રમયન્ કામ્ અપિ ત્વં મયેતિ॥૨.૫૧॥

એતસ્માન્ માં કુશલિનમ્ અભિજ્ઞાનદાનાદ્ વિદિત્વા

મા કૌલીનાદ્ અસિતનયને મય્ય્ અવિશ્વાસિની ભૂઃ।

સ્નેહાન્ આહુઃ કિમ્ અપિ વિરહે ધ્વંસિનસ્ તે ત્વ્ અભોગાદ્

ઇષ્ટે વસ્તુન્ય્ ઉપચિતરસાઃ પ્રેમરાશીભવન્તિ॥૨.૫૨॥

આશ્વાસ્યૈવં પ્રથમવિરહોદગ્રશોકાં સખીં તે

શૈલાદ્ આશુ ત્રિનયનવૃષોત્ખાતકૂટાન્ નિવૃત્તઃ।

સાભિજ્ઞાનપ્રહિતકુશલૈસ્ તદ્વચોભિર્ મમાપિ

પ્રાતઃ કુન્દપ્રસવશિથિલં જીવિતં ધારયેથાઃ॥૨.૫૩॥

કચ્ચિત્ સૌમ્ય વ્યવસિતમ્ ઇદં બન્ધુકૃત્યં ત્વયા મે

પ્રત્યાદેશાન્ ન ખલુ ભવતો ધીરતાં કલ્પયામિ।

નિઃશબ્દો ऽપિ પ્રદિશસિ જલં યાચિતશ્ ચાતકેભ્યઃ

પ્રત્યુક્તં હિ પ્રણયિષુ સતામ્ ઈપ્સિતાર્થક્રિયૈવ॥૨.૫૪॥

 

Advertisements