શિવભક્તિનો શ્રેષ્ઠ સમય : શ્રાવણ

કહેવાય છે કે ભારતીયા ઉત્સવપ્રિયાઃ એટલે કે ભારતીય પ્રજા ઉત્સવપ્રિય પ્રજા છે. આપણા જીવનને યાંત્રિકતામાંથી મુક્તિ અપાવનાર અનેક ઉત્સવો આપણે ઉજવીએ છીએ. આ ઉત્સવો જ આપણા જીવનને હર્ષ અને ઉલ્લાસથી ભર્યું ભર્યું રાખે છે. સરેરાશ વર્ષ દરમ્યાન આપણે ૨૬ થી ૨૮ જેટલા ઉત્સવો ઉજવીએ છીએ.

શીતળા સાતમ, શ્રાવણી પૂર્ણિમા, રક્ષાબંધન અને જન્માષ્ટમી જેવા એક સાથે ચાર ઉત્સવો લઈને આવી પહોંચેલો આ શ્રાવણ માસ અનેરું મહત્વ ધરાવતો હોવા છતાં આ માસની મહત્તા તેમાં કરવામાં આવતી સ હિવ ઉપાસના કે શિવભક્તિને કારણે જ છે. આશુતોષ, વિશ્વેશ્વર, શિવ-શઁકર, ભોળાનાથ વગેરે નામોથી પ્રચલિત એવા દેવોના દેવ મહાદેવની ભક્તિનો વિશેષ સમય એ જ શ્રાવણ માસ… આ મહિના દરમ્યાન પ્રત્યેક શિવ મંદિરો હર હર ભોલે, મહાદેવ… મહાદેવના દિવ્ય ગૂંજનોથી દિવસભર ગૂંજ્યા કરે છે. શિવભક્તો ભોળા ભગવાનને રીઝવવા અવનવા વ્રતો, ઉપાસનાઓ અને વિવિધ સાધનાઓ સમગ્ર માસ દરમ્યાન કરતા રહે છે.

શિવભક્તોમાં અત્યંત પ્રચલિત એવું શિવમહિમ્ન સ્તોત્ર શ્રી પુષ્પદંત દ્વારા રચાયું છે. વિશ્વપતિ ભગવાન શિવની સ્તુતિ કરતા આ સ્તોત્રની રચના પાછળ લોકકથા કાંઈક આવી છે…. – સંગીત અને કલામાં નિપુણ એવા ગંધર્વરાજ પુષ્પદંત ભગવાન શિવના પરમ ભક્ત હતા. તે નિયમિત રીતે તેમના ઈષ્ટદેવ શિવની પૂજા અર્ચના કરતા. એક વખત જ્યારે તે સૂક્ષ્મ શરીરથી અદ્રશ્ય રીતે આકાશગમન કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની નજર ચિત્રરથ રાજાના ઉદ્યાન પર પડી. પુષ્પોની સુગંધથી લાલયિત પુષ્પદંતે અદ્રશ્ય રીતે ઉદ્યાનમાં પ્રવેશ કર્યો અને ભગવાનની પૂજા માટે સર્વ પુષ્પ વીણી લીધા. બીજા દિવસે પણ તેમ જ કર્યું અને ધીમે ધીમે તો આ ટેવ જ પડી ગઈ. દરરોજ વહેલી સવારે અદ્રશ્ય રીતે ઉદ્યાનમાં પ્રવેશી સુંદર સુગંધિત પુષ્પો ચૂંટી તેઓ ભગવાન શંકરની પૂજા કરવા લાગ્યા.આમ જોવા જઈએ તો ઈશ્વરપ્રાપ્તિ માટે ભક્તિ જ સર્વશ્રેષ્ઠ સરળત્તમ સાધન છે. ભક્તિ દ્વારા જ વ્યક્તિના અંતઃકરણની શુદ્ધિ થાય છે. ઈશ્વર પ્રત્યેના શરણાગતિના ભાવોની અભિવ્યક્તિને જ તો ભક્તિ કહેવામાં આવે છે. ભક્તિના ઘણા પ્રકારો આપણે ત્યાં પ્રચલિત છે. કહેવાય છે કે સ્તુતિર્નામ ગુણકથન… સ્તુતિ એટલે ગુણોનું કથન, ગુણોનું ગાન. કોઈને પણ પ્રસન્ન કરવા માટે સ્તુતિ એ શ્રેષ્ઠ સાધન છે અને ભગવાન પણ જાણે તેમાં અપવાદ નથી. ભગવાન સ્તુતિથી પ્રસન્ન થાય છે. ભગવાનની સ્તુતિ કરતા અનેક સ્તોત્રો હોવા છતાં શિવભક્તોમાં શિવમહિમ્ન સ્તોત્ર વિશેષ આદરભાવ સાથે લોકપ્રિય છે. શ્રી શિવમહિમ્ન સ્તોત્ર એ ભગવાન શંકરની સ્તુતિરૂપ સ્તોત્ર છે જેમાં ભગવાનના મહિમાનું, ભગવાનના ગુણોનું ગાન કરવામાં આવ્યું છે. અહીં ભગવાન શિવના મહિમાગાન દ્વારા તેમની સ્તુતિ કરવામાં આવી છે.

આ પ્રમાણે દરરોજ અદ્રશ્ય રીતે પુષ્પોની ચોરી થવા લાગી ત્યારે ચિત્રરથ રાજાએ વિચાર્યું કે અંતર્ધાન થવાની દૈવી શક્તિ ધરાવતો કોઈ ચોર પુષ્પોની ચોરી કરી જાય છે માટે તેની દૈવી શક્તિનો કોઈ રીતે નાશ થાય તો જ તેને પકડી શકાય આથી ચોરને પકડવાના ઉપાય તરીકે રાજાએ પોતાના સમગ્ર ઉદ્યાનમાં શિવ નિર્માલ્ય, શિવજીને અર્પણ કરેલા પુષ્પો તથા બિલ્વપત્ર વેરાવ્યાં.

રોજના નિયમ પ્રમાણે પુષ્પદંતે તો તે દિવસે પણ ઉદ્યાનમાં પ્રવેશ કરી પુષ્પ ચૂંટવા માંડ્યા. પોતાના કાર્યમાં તેઓ એટલા વ્યસ્ત હતા કે ઉદ્યાનમાં પથરાયેલા શિવનિર્માલ્ય પ્રત્યે તેમનું ધ્યાન ગયું જ નહીં. અજાણ્યે તેમણે શિવનિર્માલ્ય ઓળંગ્યા અને શિવજીના અપરાધી બન્યા. પરિણામે તેમની અંતર્ધાન થવાની દૈવી શક્તિ હણાઈ ગઈ. અદ્રશ્ય મટીને તેઓ દ્રશ્ય થઈ ગયા અને તરત જ ત્યાં ચુપાઈને ઉભેલા રાજાના ચોકીદારોએ તેમને પકડી લીધા. પુષ્પદંતને પોતાની ભૂલ સમજાઈ ગઈ. એ ભૂલને સુધારવા માટે તેમણે ભગવાન શંકરને પુનઃ પ્રસન્ન કરવા શિવજીની જે સ્તુતિ કરી તે જ ‘શિવમહિમ્ન સ્તોત્ર’ અને કહેવાય છે કે પુષ્પદંતની આ સ્તુતિથી ભગવાન શિવ પ્રસન્ન થયા અને પુષ્પદંતે દૈવી શક્તિ પુનઃ પ્રાપ્ત કરી.

આ સ્તોત્રમાં ભગવાન શિવની પુરાણોક્ત કથાનો ઉલ્લેખ કરી, વિવિધ શબ્દો દ્વારા ઈશ્વર પ્રત્યેના ભક્તિભાવ પ્રગટ કરાયા છે. આવા પવિત્ર સ્તોત્રનું ભગવાન શિવ સમક્ષ ગાન કરનાર અનંત પુણ્યોનો ભાગી બને છે. ભગવાનની મહિમાના ગુણગાન પ્રભુભક્તિને દ્રઢ કરવામાં અત્યંત મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

આવો, આપણે પણ પવિત્ર એવા આ શ્રાવણ માસમાં ભગવાન શિવની સ્તુતિ કથનરૂપ ભક્તિપુષ્પ અર્પણ કરી કૃતાર્થ થઈએ.

Advertisements