કવિતા

કવિતા

1593 અને 1594માં પ્લેગ (plague)ના કારણે થીયેટરો બંધ થઇ ગયા ત્યારે શેક્સપીયરે કામોદ્દીપક થીમ પર વિનસ અને એડોનિસ (Venus and Adonis) તથા ધ રેપ ઓફ લુક્રેસ (The Rape of Lucrece) નામની બે કવિતાઓ પ્રકાશિત કરી હતી.તેણે આ બંને કવિતાઓ સાઉધમ્પ્ટનના ઉમરાવ હેનરી રીઓથ્સલે (Henry Wriothesley, earl of Southampton)ને અર્પણ કરી હતી.વિનસ અને એડોનિસમાં એક નિર્દોષ એડોનિસ(Adonis) વિનસ (Venus)ના જાતીય આમંત્રણને નકારી કાઢે છે જ્યારે ધ રેપ ઓફ લુક્રેસમાં લંપટ ટર્કિન (Tarquin) દ્વારા લુક્રેસ (Lucrece)ની પત્ની પર બળાત્કાર કરે છે.ઓવિડ (Ovid’s)ની મેટામોર્ફોસીસ(Metamorphoses)ના પ્રભાવ હેઠળ આ કવિતા અનિયંત્રિત વાસનામાંથી પરિણમતી ગૂનાઇત અને નૈતિક અનિર્ણયાત્મક મનોદશા દર્શાવાઇ છે.આ બંને કવિતાઓ લોકપ્રિય બની હતી અને શેક્સપીયરના જીવનકાળ દરમિયાન વારંવાર તેનાં પુનઃમુદ્રણ થયા હતા.ત્રીજી કવિતા અ લવર્સ કમ્પ્લેઇન્ટ (A Lover’s Complaint) જેમાં યુવા મહિલા તેના પ્રેમી દ્વારા કરાતી જાતીય હરકતોનું વર્ણન કરે છે, આ સોનિટની પ્રથમ આવૃત્તિ 1609માં મુદ્રિત થઈ હતી. મોટાભાગના વિદ્વાનો હવે સ્વીકારે છે કે શેક્સપીયરે અ લવર્સ કમ્પ્લેઇન્ટ લખી હતી. વિવેચકો માને છે કે તેની જબરજસ્ત ગુણવત્તા સારો પ્રભાવ છોડી જાય છે. ધ ફોનિક્સ એન્ડ ધ ટર્ટલ (The Phoenix and the Turtle) 1601માં રોબર્ટ ચેસ્ટર્સમાં મુદ્રિત થઈ હતી લવ્સ માર્ટિયરમાં લેજન્ડરી ફોનિક્સના (phoenix) અવસાનનો શોક મનાવવામાં આવ્યો છે અને તેનો પ્રેમી વફાદાર ટર્ટલ ડવ છે.(turtle dove)1599માં સોનિટના બે પ્રારંભના મુસદ્દા 138 અને 144 ધ પેશનેટ પિલ્ગ્રીમમાં (The Passionate Pilgrim) રજૂ થયા હતા, જેને શેક્સપીયરના નામ હેઠળ પણ તેની પરવાનગી વગર પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.

સોનિટ

1609માં પ્રકાશિત સોનેટ (Sonnets) શેક્સપીયરનું બિન-નાટ્યાત્મક છપાયેલું લેખન હતું.વિદ્વાનો તે વાતને લઈને સુનિશ્ચિત નથી કે 154ની દરેક સોનિટ કમ્પોઝ્ડ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ પુરાવાઓ સૂચવે છે કે શેક્સપીયરે તેની સમગ્ર કારકિર્દી દરમિયાન ખાનગી વાંચન માટે સોનિટ લખી હતી.1599માં ધ પેશનેટ પિલગ્રીમમાં બે બિનસત્તાવાર સોનિટ પહેલાં ફ્રાન્સીસસ મેર્સે (Francis Meres) 1598માં ટાંક્યું હતું કે શેક્સપીયરે તેના અંગત મિત્રો માટે સોનિટની રચના કરી હતી.કેટલાક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે પ્રકાશિત થયેલા સંગ્રહો શેક્સપીયર તેના માટે લખેલી જ સિકવન્સ છે. તેણે વિરોધાભાસથી ભરપૂર બે શ્રેણી લખવાનું આયોજન કર્યું લાગે છેઃ એક તો જટિલતાવાળી પરિણીત સ્ત્રીની અંકુશવિહીન વાસના(ધ ડાર્ક લેડી) અને બીજી યુવા પુરુષની સંઘર્ષરત પ્રેમકથા (ફેર યુથ) હતી. તે બાબત અસ્પષ્ટ છે કે આ બાબત વાસ્તવિક વ્યક્તિઓને લઈને છે અથવા અહીં લેખક પોતાને જાતે રજૂ કરે છે, જો કે વર્ડ્સવર્થ (Wordsworth) માને છે કે સોનિટ દ્વારા શેક્સપીયર તેનું હૃદય ખૂલ્લું મૂકે છે.મિ. ડબલ્યુ. એચ.ને સમર્પિત કરવામાં આવેલી 1609ની આવૃત્તિને કવિતાઓના “ધ ઓનલી બીગેટર ” પ્રેરણાસ્ત્રોતને અપાયેલી અંજલિ તરીકે હતી. આ કવિતાઓને શેક્સપીયરે પોતે લખી હતી કે પ્રકાશક થોમસ થોર્પે (Thomas Thorpe) લખી હતી તે કોઈ જાણતું નથી, જેની ડેડિકેશન પેજ પર તેની સહી છે. ઘણી બધી થિયરીઓ હોવા છતાં ડબલ્યુ. એચ. શેક્સપીયર છે કે તે હજી સુધી સ્પષ્ટ થયું નથી.વિવેચકોએ સોનિટના ભરપૂણ વખાણ કર્યા છે, તેમાં પ્રેમની પ્રકૃતિ, જાતીય આવેગો, પ્રજોત્પાદન, મૃત્યુ અને સમ

Advertisements